Het belangrijkste verschil is de manier waarop de olie wordt geproduceerd en aan welke kwaliteitseisen zij moet voldoen. Extra vierge olijfolie wordt rechtstreeks uit olijven verkregen met uitsluitend mechanische of andere fysieke processen. De olie mag geen sensorische gebreken hebben en de vrije zuurgraad mag maximaal 0,8% bedragen.
Wat consumenten vaak gewone olijfolie noemen, is iets anders. De aanduiding “gewone olijfolie” is geen officiële Europese kwaliteitscategorie. Een product dat simpelweg als olijfolie wordt verkocht, bestaat doorgaans uit geraffineerde olijfolie gecombineerd met virgin olijfolie.
Extra vierge olijfolie behoudt daardoor veel meer van het oorspronkelijke aroma en karakter van de olijf. Gewone olijfolie heeft meestal een neutraler smaakprofiel.
Maar welke moet je gebruiken voor salades? Welke voor bakken? Is extra vierge altijd beter? En wat betekenen termen als virgin, geraffineerd en eerste koude persing eigenlijk?
In deze gids zetten we alle verschillen overzichtelijk op een rij.
Inhoud
- Wat is het verschil in het kort?
- Wat is extra vierge olijfolie?
- Wat is gewone olijfolie?
- Extra vierge versus gewone olijfolie
- Wat verschilt er in de productie?
- Wat betekent geraffineerde olijfolie?
- Welke smaakt beter?
- Wat zegt de zuurgraad?
- Welke olie gebruik je om te bakken?
- Welke olie gebruik je voor salades?
- Welke soorten olijfolie bestaan er?
- Welke olijfolie kun je het beste kopen?
- Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen extra vierge en gewone olijfolie in het kort?
Extra vierge olijfolie is ongeraffineerde olijfolie van de hoogste officiële kwaliteitscategorie. De olie wordt rechtstreeks uit olijven verkregen met mechanische of fysieke processen en moet voldoen aan strenge chemische en sensorische eisen.
Olijfolie die in de winkel simpelweg als olijfolie wordt verkocht, bestaat volgens de Europese productcategorie uit geraffineerde olijfolie waaraan virgin olijfolie is toegevoegd.
Het verschil merk je vooral aan:
- de productiemethode;
- de sensorische kwaliteit;
- geur en smaak;
- de aanwezigheid en samenstelling van natuurlijke aromatische en fenolische verbindingen;
- de manier waarop de olie culinair wordt gebruikt.
Voor gerechten waarin je de olijfolie daadwerkelijk wilt proeven, heeft een goede extra vierge olijfolie daarom meestal duidelijk de voorkeur.
Wat is extra vierge olijfolie?
Extra vierge olijfolie, internationaal bekend als extra virgin olive oil of EVOO, is de hoogste categorie virgin olijfolie.
Volgens de Europese regelgeving wordt extra vierge olijfolie rechtstreeks uit olijven verkregen en uitsluitend met mechanische of andere fysieke processen geproduceerd.
Bij de kwaliteitsbeoordeling wordt vervolgens niet alleen naar één laboratoriumwaarde gekeken.
Extra vierge olijfolie moet onder andere aan de volgende criteria voldoen:
- maximaal 0,8% vrije zuurgraad, uitgedrukt als oliezuur;
- geen waarneembare sensorische gebreken;
- waarneembare fruitigheid;
- voldoen aan aanvullende chemische grenswaarden voor deze categorie.
Dat laatste is belangrijk. Alleen een lage zuurgraad maakt een olie dus nog niet automatisch extra vierge.
Ook geur, smaak en verschillende andere analytische parameters spelen een rol.
Waarom heet het eigenlijk “extra vierge”?
Het woord vierge komt overeen met het internationale begrip virgin: olie die rechtstreeks uit olijven wordt verkregen zonder raffinage.
Binnen die virgin olijfoliën bestaan vervolgens verschillende kwaliteitscategorieën.
Extra vierge is daarvan de hoogste categorie die rechtstreeks voor consumptie geschikt is en aan de strengste eisen voldoet.
Je ziet in Nederland zowel “extra vierge olijfolie” als “extra virgin olijfolie” op websites en verpakkingen. Daarmee wordt in de praktijk dezelfde internationale productcategorie bedoeld.
Wat is gewone olijfolie?
Hier ontstaat veel verwarring.
“Gewone olijfolie” is geen officiële kwaliteitscategorie. Wanneer consumenten deze term gebruiken, bedoelen ze meestal een fles waarop simpelweg olijfolie staat in plaats van extra vierge.
Volgens de officiële categorie is deze olijfolie een combinatie van:
geraffineerde olijfolie + virgin olijfolie die rechtstreeks voor consumptie geschikt is.
De geraffineerde basis heeft door het raffinageproces een veel neutraler sensorisch karakter. Door er een hoeveelheid geschikte virgin olijfolie aan toe te voegen krijgt het uiteindelijke product weer meer kleur, geur en smaak.
Dit product is nog steeds olijfolie. Het is alleen een andere categorie dan extra vierge olijfolie.
Extra vierge olijfolie versus gewone olijfolie
| Kenmerk | Extra vierge olijfolie | Olijfolie (geraffineerd + virgin) |
|---|---|---|
| Basis | Rechtstreeks uit olijven | Geraffineerde olijfolie + virgin olijfolie |
| Raffinage | Nee | Deels wel |
| Vrije zuurgraad | Max. 0,8% | Max. 1,0% |
| Sensorische eis | Geen gebreken en fruitigheid aanwezig | Andere categorie; niet dezelfde EVOO-panelcriteria |
| Smaak | Van mild tot intens, fruitig, bitter en peperig | Meestal neutraler |
| Aroma | Meer karakter van olijf en herkomst | Minder uitgesproken |
| Voor salade en finishing | Zeer geschikt | Mogelijk, maar minder aromatisch |
| Voor bakken | Ja | Ja |
| Herkomstbeleving | Vaak duidelijk onderscheid tussen rassen en regio’s | Doorgaans minder uitgesproken |
Wat verschilt er in de productie?
Bij hoogwaardige extra vierge olijfolie begint vrijwel alles bij de kwaliteit van de olijven.
Na de oogst worden de olijven naar de olijfmolen gebracht. Daar worden ze schoongemaakt, gemalen en verwerkt zodat de olie van water en vaste bestanddelen kan worden gescheiden.
Moderne producenten gebruiken hiervoor meestal centrifugale extractiesystemen.
Wanneer temperatuur, zuurstofcontact en verwerking zorgvuldig worden beheerst, kan een hoogwaardige virgin olie ontstaan waarin de oorspronkelijke aroma’s van de olijf sterk herkenbaar blijven.
De olie moet vervolgens ook analytisch en sensorisch daadwerkelijk aan de normen voor extra vierge voldoen.
Een slechte olijf wordt niet automatisch goede olie
De term mechanisch geproduceerd betekent niet automatisch dat de olie van topkwaliteit is.
Ook de toestand van de olijven is cruciaal.
Beschadigd fruit, verkeerde opslag na de oogst, fermentatie of een slecht uitgevoerd productieproces kunnen sensorische gebreken veroorzaken.
Daarom bestaan binnen mechanisch verkregen virgin olijfolie verschillende kwaliteitscategorieën.
Wat betekent geraffineerde olijfolie?
Raffineren is een industrieel zuiveringsproces waarbij olie wordt behandeld om ongewenste eigenschappen en bepaalde bestanddelen te verwijderen.
Virgin olijfolie die niet geschikt is om rechtstreeks als consumptieolie te worden verkocht, kan na raffinage een neutrale geraffineerde olijfolie opleveren.
Daarbij worden onder andere ongewenste geur-, smaak- en kwaliteitskenmerken sterk verminderd.
Het resultaat is een veel neutralere olie.
Voor het consumentenproduct dat simpelweg als “olijfolie” wordt verkocht, wordt deze geraffineerde olie vervolgens gecombineerd met virgin olijfolie die wel rechtstreeks geschikt is voor consumptie.
Is geraffineerde olijfolie hetzelfde als slechte olie?
Nee. Het is beter om te zeggen dat het om een andere productcategorie gaat.
Extra vierge olijfolie wordt vooral gewaardeerd omdat de oorspronkelijke sensorische eigenschappen van de olijf behouden blijven.
Bij geraffineerde olie is juist een neutraler product ontstaan.
Welke olie voor jou praktisch is, hangt dus mede af van wat je ermee wilt doen.
Is extra vierge olijfolie altijd koudgeperst?
De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar verdienen enige nuance.
Moderne extra vierge olijfolie wordt meestal niet letterlijk met traditionele hydraulische persen geperst. Veel producenten gebruiken tegenwoordig centrifuges.
Daarom is koude extractie bij moderne olijfolie vaak technisch de juiste term.
Volgens de Europese etiketteringsregels mag “koude extractie” worden gebruikt voor virgin of extra vierge olijfolie die bij minder dan 27 °C via percolatie of centrifugering is verkregen.
De term “eerste koude persing” is specifiek bedoeld voor olie die bij minder dan 27 °C via een eerste mechanische persing met een traditioneel hydraulisch perssysteem is verkregen.
Extra vierge betekent dus niet automatisch dat op iedere fles “eerste koude persing” hoort te staan.
Wat is het verschil in smaak?
Dit is voor veel consumenten het grootste merkbare verschil.
Extra vierge olijfolie kan enorm veel aroma en smaak hebben.
Afhankelijk van regio, olijfvariëteit, rijpheid en producent kun je onder andere aroma’s herkennen van:
- vers gras;
- groene olijf;
- rijpe olijf;
- artisjok;
- groene amandel;
- kruiden;
- tomatenblad;
- groene appel;
- noten.
Daarnaast kan extra vierge olijfolie bitter en peperig zijn.
Dat zijn niet automatisch negatieve eigenschappen. Bitterheid en peperigheid behoren samen met fruitigheid juist tot de positieve sensorische attributen die voor virgin olijfolie worden gebruikt.
Wil je daar meer over weten? Lees dan waarom extra vierge olijfolie bitter en peperig kan smaken.
Gewone olijfolie smaakt neutraler
Door raffinage verdwijnen veel van de uitgesproken sensorische kenmerken uit de geraffineerde basis.
De virgin olijfolie die vervolgens wordt toegevoegd geeft het uiteindelijke product weer wat karakter, maar gemiddeld zal deze categorie neutraler smaken dan een uitgesproken extra vierge olijfolie.
Wat is het verschil in zuurgraad?
Voor extra vierge olijfolie geldt een maximale vrije zuurgraad van 0,8%.
Voor de categorie olijfolie die bestaat uit geraffineerde olijfolie en virgin olijfolie geldt een maximale vrije zuurgraad van 1,0%.
Op het eerste gezicht lijkt dit misschien vreemd. Geraffineerde olijfolie zelf kan namelijk een zeer lage vrije zuurgraad hebben.
Dat komt doordat raffinage de chemische samenstelling op dit punt verandert.
Je kunt de zuurgraad van geraffineerde olie daarom niet gebruiken om te bewijzen dat deze kwalitatief beter is dan extra vierge olijfolie.
Vrije zuurgraad is slechts één analytische parameter en moet altijd binnen de context van de betreffende productcategorie worden geïnterpreteerd.
Kun je de zuurgraad proeven?
Nee.
Vrije zuurgraad is een chemische laboratoriumwaarde en is niet hetzelfde als een zure smaak zoals je die bijvoorbeeld van citroen of azijn kent.
Een olijfolie met 0,2% vrije zuurgraad smaakt daarom niet per definitie minder zuur dan een olie met 0,5%.
Heeft extra vierge olijfolie meer polyfenolen?
Extra vierge olijfolie bevat natuurlijke fenolische verbindingen uit de olijf.
Omdat raffinage veel van de minor components van olie beïnvloedt of verwijdert, is juist ongeraffineerde virgin olijfolie interessant wanneer je kijkt naar het natuurlijke fenolische profiel.
Hoeveel polyfenolen een specifieke extra vierge olijfolie bevat, kan echter sterk verschillen.
Dat hangt onder andere af van:
- olijfvariëteit;
- oogstmoment;
- rijpheid;
- klimaat;
- productiewijze;
- opslag;
- leeftijd van de olie.
Extra vierge betekent dus niet automatisch dat iedere fles hetzelfde polyfenolgehalte heeft.
Lees voor de volledige uitleg onze gids wat zijn polyfenolen in olijfolie?
Welke olijfolie is beter om te bakken?
Zowel extra vierge olijfolie als gewone olijfolie kan worden gebruikt voor bakken en andere warme bereidingen.
Het idee dat extra vierge olijfolie uitsluitend koud gebruikt mag worden, klopt niet.
Welke olie culinair het interessantst is, hangt vooral af van het gewenste smaakprofiel en de bereiding.
Extra vierge voor bakken
Een toegankelijke extra vierge olijfolie kan uitstekend worden gebruikt voor:
- groenten sauteren;
- aardappelen bakken;
- eieren;
- vis;
- kip;
- pasta;
- ovengerechten.
Je krijgt daarbij naast het vet ook de smaak van de olie in het gerecht.
Een veelzijdige olie zoals Esporão Extra Vierge Olijfolie 750ml is bijvoorbeeld geschikt voor zowel warme als koude toepassingen.
Gewone olijfolie voor bakken
Wil je juist een neutralere olijfsmaak, dan kan gewone olijfolie praktisch zijn.
Maar het is dus niet noodzakelijk om extra vierge te vermijden zodra een pan wordt verwarmd.
Voor een complete uitleg over temperatuur, rookpunt en verschillende bereidingen lees je onze gids bakken met extra vierge olijfolie.
Welke olijfolie is beter voor salades?
Voor salades, dips, bruschetta en finishing heeft extra vierge olijfolie meestal duidelijk de voorkeur.
Omdat de olie niet wordt geraffineerd, blijven het oorspronkelijke aroma en de sensorische kenmerken van de olijven veel duidelijker aanwezig.
Dat proef je direct bij koude toepassingen.
Denk bijvoorbeeld aan:
Tomaat en burrata: een groene, peperige Toscaanse olie.
Vis en lichte salade: een zachtere en meer delicate extra vierge.
Bruschetta: een krachtige olie met groene, bittere en peperige kenmerken.
Pasta en soep: enkele druppels premium olie vlak voor het serveren.
Een uitgesproken olie zoals Frescobaldi Laudemio komt bijvoorbeeld juist goed tot zijn recht wanneer de olie zelf onderdeel van de smaakbeleving is.
Welke soorten olijfolie bestaan er eigenlijk?
De term olijfolie omvat meerdere categorieën. Daardoor kan het schap behoorlijk verwarrend worden.
Extra vierge olijfolie
De hoogste categorie virgin olijfolie. Rechtstreeks uit olijven verkregen met mechanische of fysieke processen, maximaal 0,8% vrije zuurgraad, zonder sensorische gebreken en met fruitigheid.
Virgin olijfolie
Ook rechtstreeks uit olijven verkregen zonder raffinage.
Virgin olijfolie mag volgens de Europese normen maximaal 2,0% vrije zuurgraad hebben en kan lichte sensorische gebreken vertonen. De fruitigheid moet wel waarneembaar zijn.
Lampante olijfolie
Lampante is virgin olijfolie die door zijn chemische en/of sensorische eigenschappen niet geschikt is om rechtstreeks als voedingsmiddel aan consumenten te verkopen.
Deze olie wordt doorgaans naar raffinage gestuurd.
Geraffineerde olijfolie
Deze ontstaat door raffinage van virgin olijfolie die daarvoor bestemd is.
De geraffineerde olie heeft een neutraler karakter.
Olijfolie
Dit is de categorie die bestaat uit een mengsel van geraffineerde olijfolie en virgin olijfolie die rechtstreeks geschikt is voor consumptie.
Olijfolie uit afvallen van olijven
Je kunt daarnaast producten tegenkomen die internationaal als olive-pomace oil worden aangeduid.
Deze olie wordt gemaakt uit de vaste restmassa die na de normale olie-extractie overblijft en behoort tot een aparte productcategorie.
Dit is dus niet hetzelfde als extra vierge olijfolie.
Is virgin olijfolie hetzelfde als extra vierge?
Nee.
Beide worden zonder raffinage rechtstreeks uit olijven geproduceerd, maar extra vierge moet aan strengere kwaliteitscriteria voldoen.
| Extra vierge | Virgin | |
|---|---|---|
| Mechanisch/fysiek verkregen | Ja | Ja |
| Geraffineerd | Nee | Nee |
| Max. vrije zuurgraad | 0,8% | 2,0% |
| Fruitigheid | Ja | Ja |
| Sensorische gebreken | Geen | Beperkt toegestaan binnen categoriegrens |
Extra vierge is dus een specifiek kwaliteitsniveau binnen de bredere groep virgin olijfoliën.
Is extra vierge olijfolie altijd duurder?
Niet per definitie, maar hoogwaardige extra vierge olijfolie is vaak duurder om te produceren.
De prijs kan onder andere worden beïnvloed door:
- kwaliteit van de olijven;
- oogstmethode;
- vroeg of laat oogsten;
- opbrengst per kilogram olijven;
- olijfvariëteit;
- land en streek;
- snelheid waarmee de olijven na de oogst worden verwerkt;
- productieschaal;
- verpakking;
- merk en producent.
Een premium fles van een historisch Toscaans landgoed zal daardoor bijvoorbeeld anders geprijsd zijn dan een grootschaliger geproduceerde dagelijkse olijfolie.
Maar duurder betekent niet automatisch dat een bepaalde olie voor ieder gerecht beter is.
Is extra vierge olijfolie altijd beter?
Wanneer we puur naar de officiële kwaliteitscategorie kijken, staat extra vierge bovenaan binnen virgin olijfolie.
Maar culinair gezien betekent “beter” ook: beter waarvoor?
Voor een salade, brood, burrata of finishing oil wil je doorgaans zoveel mogelijk aroma. Dan is een kwalitatieve extra vierge de logische keuze.
Voor een bereiding waarbij je een zo neutraal mogelijke olie wilt, kan een neutraler product juist aansluiten op de toepassing.
En binnen extra vierge bestaan vervolgens opnieuw enorme kwaliteits- en smaakverschillen.
Een supermarkt-EVOO en een vers geproduceerde single-estate premium olie mogen wettelijk tot dezelfde hoofdcategorie behoren, maar kunnen sensorisch compleet verschillend zijn.
Waarom smaakt niet iedere extra vierge olijfolie hetzelfde?
Extra vierge is een kwaliteitscategorie en geen smaakomschrijving.
Daarom kan de ene extra vierge zacht en rond zijn terwijl de andere onmiddellijk bitter en peperig smaakt.
Vergelijk het enigszins met wijn: twee wijnen kunnen allebei van hoge kwaliteit zijn en toch totaal verschillend smaken.
Bij olijfolie spelen onder andere mee:
- olijfvariëteit;
- land en streek;
- bodem;
- klimaat;
- oogstmoment;
- rijpheid;
- productiemethode;
- blend of monocultivar;
- versheid.
Een Portugese olie uit de Alentejo hoeft daardoor absoluut niet hetzelfde te smaken als een Toscaanse olie of een Coratina uit Puglia.
Wat betekent “100% olijfolie”?
Deze tekst kan verwarrend zijn.
Dat een product voor 100% uit olijfolie bestaat, betekent nog niet automatisch dat het om 100% extra vierge olijfolie gaat.
Ook een product bestaande uit geraffineerde olijfolie en virgin olijfolie bestaat immers volledig uit oliën die afkomstig zijn van olijven.
Kijk daarom altijd naar de officiële productbenaming op het etiket.
Wil je extra vierge? Zoek dan expliciet naar de vermelding extra vierge olijfolie of extra virgin olive oil.
Kun je aan de kleur zien welke olijfolie extra vierge is?
Nee.
Een intens groene olie is niet automatisch extra vierge en een goudgele olie is niet automatisch van lagere kwaliteit.
Kleur wordt beïnvloed door natuurlijke pigmenten, olijfvariëteit, rijpheid en productieomstandigheden.
Daarom wordt kleur bij professionele sensorische beoordeling niet gebruikt als betrouwbaar kwaliteitscriterium.
Wil je weten welke kenmerken wél belangrijk zijn? Lees dan hoe je goede extra vierge olijfolie herkent.
Wat kun je beter kopen: een grote fles of kleine fles?
Dat hangt af van hoeveel olijfolie je gebruikt.
Een grotere fles kan aantrekkelijk zijn wanneer je dagelijks olijfolie gebruikt voor koken, salades en dressings.
Gebruik je een premium olie slechts af en toe als finishing oil, dan is een kleiner formaat soms verstandiger.
Na opening wordt de olie telkens blootgesteld aan zuurstof. Daarom heeft het weinig zin om een enorme verpakking te kopen die vervolgens zeer lang geopend blijft staan.
Bewaar olijfolie daarnaast donker, goed afgesloten en uit de buurt van warmte.
Lees alle praktische tips in onze gids hoe bewaar je extra vierge olijfolie?
Welke olijfolie kun je het beste kopen?
Voor consumenten die één kwalitatieve olie zoeken waarmee ze zowel koud als warm kunnen werken, is een goede extra vierge olijfolie bijzonder veelzijdig.
Daarna kun je steeds specifieker kiezen op smaak.
Voor dagelijks gebruik
Kies een uitgebalanceerde extra vierge olijfolie die voldoende karakter heeft voor salade maar niet te dominant is voor warme bereidingen.
Esporão Extra Vierge Olijfolie 750ml is bijvoorbeeld een toegankelijke Portugese allrounder.
Voor meer complexiteit
Wie een gelaagder en uitgesprokener profiel zoekt, kan naar Esporão Selecção kijken.
Voor een uitgesproken Toscaanse stijl
Fattoria di Basciano Extra Vierge Olijfolie is interessant wanneer je houdt van een fruitig en kruidig Italiaans profiel.
Voor finishing en premium gebruik
Frescobaldi Laudemio is bij uitstek een olie waarbij je het uitgesproken karakter wilt proeven. Gebruik hem bijvoorbeeld over burrata, brood, gegrilde groenten, pasta, soep of vlees.
Je kunt natuurlijk ook direct alle extra vierge olijfolie bij VitaOil vergelijken.
Extra vierge, virgin of gewone olijfolie: welke kies je voor welke toepassing?
| Toepassing | Onze voorkeur | Waarom? |
|---|---|---|
| Salade | Extra vierge | Aroma en smaak blijven volledig herkenbaar |
| Bruschetta | Extra vierge | De olie is een belangrijk onderdeel van het gerecht |
| Burrata | Premium extra vierge | Fruitigheid en peperigheid geven contrast |
| Dagelijks bakken | Extra vierge of gewone olijfolie | Beide kunnen worden gebruikt; smaakvoorkeur bepaalt de keuze |
| Groenten roosteren | Extra vierge | Geeft extra mediterrane smaak |
| Pasta afwerken | Extra vierge | Aromatische eigenschappen blijven goed herkenbaar |
| Neutrale bereiding | Gewone olijfolie mogelijk | Minder uitgesproken olijfsmaak |
| Brood dippen | Goede extra vierge | Hier proef je de kwaliteit rechtstreeks |
De belangrijkste misverstanden op een rij
“Extra vierge mag je niet verwarmen”
Onjuist. Extra vierge olijfolie kan prima voor veel warme bereidingen worden gebruikt.
“Een lagere zuurgraad betekent dat de olie minder zuur smaakt”
Onjuist. Vrije zuurgraad is een analytische parameter en kun je niet simpelweg als zure smaak waarnemen.
“Groene olijfolie is altijd beter”
Onjuist. Kleur is geen betrouwbare kwaliteitsmaatstaf.
“Alle extra vierge olijfolie smaakt hetzelfde”
Onjuist. Variëteit, streek, rijpheid en productie zorgen voor enorme smaakverschillen.
“Gewone olijfolie komt niet van olijven”
Onjuist. Ook deze categorie bestaat uit olie afkomstig van olijven. Het grote verschil zit in raffinage en samenstelling.
“Extra vierge betekent automatisch eerste koude persing”
Niet correct. Moderne producenten gebruiken vaak centrifugale koude extractie in plaats van traditionele hydraulische persing.
Veelgestelde vragen over extra vierge en gewone olijfolie
Wat is beter: extra vierge of gewone olijfolie?
Extra vierge is officieel de hoogste categorie virgin olijfolie en behoudt het natuurlijke aroma van de olijven. Vooral voor salade, brood, dips en finishing heeft extra vierge daardoor meestal de voorkeur. Gewone olijfolie heeft doorgaans een neutraler smaakprofiel.
Wat betekent extra vierge bij olijfolie?
Extra vierge betekent dat de olie rechtstreeks uit olijven is verkregen met uitsluitend mechanische of fysieke processen en voldoet aan de strengste kwaliteitscriteria voor virgin olijfolie. De vrije zuurgraad mag maximaal 0,8% bedragen, de olie moet fruitigheid hebben en mag geen sensorische gebreken vertonen.
Wat is gewone olijfolie?
“Gewone olijfolie” is geen officiële categorie. Een product dat wettelijk als olijfolie wordt verkocht, bestaat uit geraffineerde olijfolie gecombineerd met virgin olijfolie die rechtstreeks geschikt is voor consumptie.
Is extra virgin hetzelfde als extra vierge?
Ja. Extra virgin olive oil is de Engelse/internationale benaming voor de categorie die in het Nederlands doorgaans extra vierge olijfolie wordt genoemd.
Wat is virgin olijfolie?
Virgin olijfolie wordt net als extra vierge rechtstreeks uit olijven en zonder raffinage verkregen. De kwaliteitscriteria zijn minder streng: de vrije zuurgraad mag maximaal 2,0% bedragen en beperkte sensorische gebreken zijn toegestaan.
Wat is geraffineerde olijfolie?
Geraffineerde olijfolie ontstaat door virgin olijfolie te raffineren. Hierdoor worden verschillende ongewenste eigenschappen verminderd en ontstaat een neutralere olie. Voor de consumentencategorie “olijfolie” wordt geraffineerde olie gecombineerd met virgin olijfolie.
Kun je extra vierge olijfolie gebruiken om te bakken?
Ja. Extra vierge olijfolie is geschikt voor veel normale bak-, braad- en ovenbereidingen. Zorg er zoals bij andere oliën voor dat de olie niet langdurig oververhit raakt en gaat roken.
Kun je gewone olijfolie voor salade gebruiken?
Ja, maar het smaakprofiel is meestal neutraler. Wanneer de olie een belangrijk onderdeel van de smaak van de salade is, heeft een aromatische extra vierge olijfolie doorgaans meer te bieden.
Waarom smaakt extra vierge olijfolie soms bitter?
Bitterheid is een officieel positief sensorisch attribuut van virgin olijfolie en komt vaak duidelijker naar voren bij olie uit groene of relatief vroeg geoogste olijven. Bitter betekent daarom niet automatisch dat de olie slecht is.
Waarom prikt extra vierge olijfolie in de keel?
De peperige prikkeling is eveneens een positief sensorisch attribuut. Natuurlijke fenolische verbindingen in de olie spelen hierbij een rol. De intensiteit verschilt sterk tussen olijfvariëteiten en oliestijlen.
Heeft extra vierge olijfolie altijd maximaal 0,8% zuurgraad?
Ja. Om binnen de Europese normen als extra vierge te worden geclassificeerd mag de vrije zuurgraad maximaal 0,8% bedragen. Daarnaast moet de olie aan meerdere andere chemische en sensorische eisen voldoen.
Is olijfolie met 0,2% zuurgraad automatisch beter dan 0,5%?
Nee. Een lage vrije zuurgraad kan een positieve indicator zijn, maar bepaalt niet zelfstandig de totale kwaliteit. Aroma, versheid, sensorische beoordeling en verschillende andere analytische parameters spelen eveneens mee.
Is donkere olijfolie beter dan lichte olijfolie?
Nee. De kleur van de olie zegt weinig over de kwaliteit. Een donkere glazen fles kan daarentegen wel nuttig zijn omdat deze de olie beter tegen licht beschermt.
Welke olijfolie is het beste voor dagelijks gebruik?
Een kwalitatieve, toegankelijke extra vierge olijfolie is bijzonder veelzijdig omdat je dezelfde olie kunt gebruiken voor salades, dressings, warme gerechten, bakken en het afwerken van gerechten.
Conclusie: extra vierge en gewone olijfolie zijn niet hetzelfde
Extra vierge olijfolie en gewone olijfolie komen beide van olijven, maar verschillen fundamenteel in productie, classificatie en smaak.
Extra vierge wordt rechtstreeks uit olijven verkregen met mechanische of fysieke processen, wordt niet geraffineerd en moet voldoen aan strenge chemische en sensorische kwaliteitscriteria.
De categorie die simpelweg als olijfolie wordt verkocht bestaat daarentegen uit geraffineerde olijfolie gecombineerd met virgin olijfolie.
Daardoor heeft extra vierge doorgaans veel meer van het oorspronkelijke aromatische karakter van de olijf. Je kunt verschillen herkennen tussen olijfvariëteiten, streken en oogstmomenten en aroma’s ervaren die variëren van zacht en rijp fruitig tot intens groen, bitter en peperig.
Voor wie olijfolie niet alleen als bakvet maar als culinair ingrediënt ziet, is een goede extra vierge daarom bijzonder interessant.
Ontdek verschillende Portugese, Italiaanse en andere Europese stijlen binnen het assortiment extra vierge olijfolie van VitaOil.


