VitaOil's Blog
Cake met olijfolie en citroen: zonder boter
okt
Cake met olijfolie maak je zonder boter, met een olie die je graag proeft. In dit recept meng je de olie met eieren, yoghurt en citroenrasp, waarna je de bloem er kort doorheen spatelt. De cake bakt in ongeveer 45 tot 55 minuten. Laat hem daarna afkoelen voordat je plakken snijdt.
Deze versie heeft geen glazuur, siroop of vulling nodig. Je proeft citroen en olijfolie in een eenvoudige cake voor bij koffie of thee. Je gebruikt alleen de gele schil van de citroen; het sap gaat niet in het beslag. Hieronder staan de hoeveelheden, de geschikte vorm en controlepunten voor het bakken.
Recept: cake met olijfolie en citroen
Opbrengst: 1 cake, ongeveer 10 plakken. Voorbereiding: circa 15 minuten. Baktijd: 45 tot 55 minuten. Afkoelen: reken op minimaal 40 minuten. De totale richttijd is ongeveer 1 uur en 45 minuten, uitgaande van 50 minuten bakken.
Gebruik een metalen cakevorm van ongeveer 25 cm lang, met een inhoud van circa 1,5 liter. Verder heb je een weegschaal, twee kommen, een garde, een spatel, een fijne rasp en bakpapier nodig.
Ingrediënten
- 200 g gewone tarwebloem, geen zelfrijzend bakmeel
- 8 g bakpoeder
- 2 g fijn zout
- 3 eieren, maat M
- 150 g fijne kristalsuiker
- 100 g extra vierge olijfolie voor het beslag, plus 1 theelepel van 5 ml voor de vorm
- 125 g volle naturel yoghurt, geen dikke Griekse yoghurt
- De fijn geraspte gele schil van 1 schoongeboende citroen
Weeg de olie voor het beslag in grammen af. De theelepel voor het invetten komt daar apart bij. Gebruik de genoemde yoghurtsoort bij je eerste bereiding, zodat je niet tegelijk de hoeveelheid vocht en de dikte van het beslag verandert.
Zo bak je de olijfoliecake
- Bereid oven en vorm voor. Verwarm de oven voor op 175 °C boven- en onderwarmte of 155 °C hetelucht. Bestrijk de vorm met de theelepel olie. Leg een strook bakpapier over de bodem en de lange zijden, met wat overhang om de cake later uit de vorm te tillen.
- Meng de droge ingrediënten. Roer bloem, bakpoeder en zout goed door elkaar in een kom. Rasp de citroen fijn en vermijd de witte laag onder de gele schil. Houd het sap apart voor een andere toepassing.
- Meng eieren, suiker en olie. Klop in de tweede kom de eieren met de suiker ongeveer 2 minuten met een garde. Schenk de 100 g olijfolie er al kloppend geleidelijk bij. Roer vervolgens de yoghurt en citroenrasp erdoor tot het mengsel gelijkmatig is.
- Spatel de bloem erdoor. Voeg het bloemmengsel toe en spatel vanaf de bodem omhoog. Stop zodra je geen droge bloem meer ziet. Schep in de vorm en strijk de bovenkant glad. Vul de vorm niet verder dan ongeveer twee derde; bak eventueel overgebleven beslag apart in een klein vormpje.
- Bak en controleer. Zet de cake op een rooster net onder het midden van de oven. Bak ongeveer 45 tot 55 minuten. Open de oven de eerste 35 minuten niet. Controleer vanaf 45 minuten met een prikker in het midden: er mag geen nat beslag aan blijven zitten. Enkele losse, vochtige kruimels zijn iets anders dan vloeibaar beslag. Geef zo nodig steeds 5 minuten extra.
- Laat afkoelen. Laat de gare cake 10 minuten in de vorm staan. Maak de korte kanten voorzichtig los en til hem met het bakpapier op een rooster. Laat nog minstens 30 minuten afkoelen, langer wanneer het midden nog duidelijk warm is. Snijd daarna in ongeveer 10 plakken.
De kleur van de korst vertelt niet alles over de binnenkant. Wordt de bovenkant al donker terwijl de prikker nog nat beslag meeneemt, leg dan losjes aluminiumfolie over de cake en bak verder. Zet een nog rauwe cake niet weg om hem alleen door afkoelen te laten garen.
Welke olijfolie gebruik je voor cake?
Kies bij voorkeur een fruitige olie die je niet overheersend bitter vindt. Ook King Arthur Baking adviseert bij olijfoliecake een frisse, fruitige olie boven een sterk grassig of bitter profiel. Dat is een smaakkeuze, geen ranglijst van olijfoliekwaliteit.
Een optie uit ons assortiment is Esporão Extra Vierge Olijfolie 750 ml. De producent beschrijft de reguliere Extra Vierge als harmonieus en fruitig, met lichte bitterheid en pit, en noemt bakken als toepassing. De keuze voor deze cake is een serveersuggestie; het is geen recept of proefresultaat van Esporão.
De producttip komt uit ons eigen aanbod, niet uit een onafhankelijke vergelijking van alle oliën. Gebruik gerust een passende fles die je al hebt. Meer achtergrond over warme toepassingen vind je in ons artikel over bakken met extra vierge olijfolie.
Waarom niet zomaar boter vervangen door evenveel olie?
Dit recept is vanaf het begin opgebouwd met olie. Je hoeft dus geen boterhoeveelheid om te rekenen. Bij een ander cakerecept is zo’n vervanging niet alleen een kwestie van een ingrediënt weglaten: King Arthur Baking legt uit dat boter ook water bevat en dat olie de verhouding tussen vet en vocht verandert.
Een algemene omrekening levert daarom niet automatisch dezelfde cake op. Ook de werkwijze kan verschillen, bijvoorbeeld wanneer een recept begint met boter en suiker luchtig kloppen. Gebruik voor je eerste olijfoliecake liever de volledige verhoudingen hierboven dan alleen de boter uit een ander recept te vervangen.
Zonder boter betekent hier niet zonder zuivel. De yoghurt bevat melk en het recept bevat eieren en tarwe. Voor een melk-, ei- of glutenvrije cake zijn gerichte aanpassingen nodig; de naam olijfoliecake zegt daar niets over.
Vorm, weegschaal en gaarheid: drie praktische controles
Een smalle, hoge vorm gedraagt zich anders dan een brede, lage. Gebruik daarom niet alleen de buitenlengte van je cakeblik als vergelijking: let ook op de inhoud en vulhoogte. Bij een andere vorm kan de baktijd afwijken.
| Wat valt op? | Wat controleer je? |
|---|---|
| De buitenkant kleurt snel | Controleer of je de juiste ovenstand gebruikt. Dek de bovenkant zo nodig losjes af en beoordeel de kern met een prikker. |
| Het midden blijft nat | Controleer de vormmaat en vulhoogte. Geef extra baktijd zolang er nog rauw beslag aan de prikker zit. |
| De cake is droog | Begin een volgende keer eerder met de gaarheidscontrole en weeg de bloem af in plaats van met kopjes te werken. |
| Je proeft te veel olijfolie | Kies een volgende keer een zachter smaakprofiel. Gebruik niet ineens minder olie: daarmee verander je ook het beslag. |
Verander bij een volgende bakbeurt liever één onderdeel tegelijk. Noteer bijvoorbeeld je vorm, olie en werkelijke baktijd. Zo weet je beter welke aanpassing het verschil maakte.
Serveren, bewaren en invriezen
Proef de eerste plak zonder topping. Zo kun je bepalen hoe de verhouding tussen citroen en olie je bevalt. Voor een dessert kun je later wat fruit of een lepel yoghurt naast de cake geven; die toevoegingen horen niet bij het basisrecept.
Laat de cake volledig afkoelen voordat je hem goed verpakt. Het Voedingscentrum adviseert cake te verpakken tegen uitdroging en noemt voor gewone cake ook invriezen als mogelijkheid. Bewaar deze ongevulde cake op een koele, droge plek en eet hem bij voorkeur binnen 2 tot 3 dagen voor de kwaliteit. Dat is een praktische planning, geen specifieke houdbaarheidstest.
Vries plakken die je later wilt eten na het afkoelen afzonderlijk verpakt in. Noteer de bakdatum. Het Voedingscentrum noemt voor cake 3 maanden in de vriezer als algemene kwaliteitsrichtlijn. Bewaar toegevoegde yoghurt, room of fruit apart volgens de aanwijzingen voor die producten; de bewaarrichtlijn voor een kale cake geldt niet automatisch voor een cake met verse topping.
Veelgestelde vragen over cake met olijfolie
Is 100 g olijfolie hetzelfde als 100 ml?
Nee, gram meet gewicht en milliliter meet volume. Gebruik voor dit recept de weegschaal: zet een kommetje erop, druk op nul en schenk tot 100 g. Alleen voor het invetten gebruik je de apart genoemde theelepel van 5 ml.
Kan ik ook sinaasappelrasp gebruiken?
Ja, je kunt de citroenrasp vervangen door de fijn geraspte schil van een halve tot een hele schoongeboende sinaasappel. Houd de overige hoeveelheden gelijk en voeg niet automatisch het sap toe. Je maakt dan een andere citrusvariant met dezelfde beslagbasis.
Kan ik de yoghurt vervangen door melk?
Niet zonder meer in precies dezelfde verhouding. Dit beslag is opgesteld met volle naturel yoghurt. Gebruik voor een cake met melk liever een daarop afgestemd recept, in plaats van meerdere ingrediënten tegelijk te veranderen.
Kan ik zelfrijzend bakmeel gebruiken?
Voor de beschreven bereiding gebruik je gewone bloem en apart afgewogen bakpoeder. Zelfrijzend bakmeel bevat al rijsmiddel. Voeg daar niet zonder aanpassing ook de volledige 8 g bakpoeder aan toe.
Kan ik het recept verdubbelen?
Ja, verdubbel de ingrediënten en verdeel het beslag over twee gelijksoortige vormen. Maak niet één dubbelhoge cake in dezelfde vorm. De baktijd verdubbelt niet automatisch; controleer beide cakes afzonderlijk en houd rekening met je ovenruimte.
Olijfolie gebruiken buiten de hartige keuken
Met deze cake geef je olijfolie een andere toepassing dan in een salade of pan. Vergelijk de uitvoeringen in het Esporão-assortiment of bekijk onze andere gerechten met olijfolie voor inspiratie.
