VitaOil's Blog
Olijventapenade maken met zwarte olijven en olijfolie
okt
Olijventapenade maken doe je door olijven, kappertjes, ansjovis en knoflook fijn te hakken en te mengen met olijfolie. Voeg een beetje citroensap toe en stop met malen zodra je een smeerbaar mengsel met kleine stukjes hebt. In ongeveer 15 minuten maak je een hartige topping voor brood, groenten of pasta.
Dit recept begint met zwarte olijven en bevat geen tomaat, kaas of pijnboompitten. Je vindt ook een werkwijze zonder hakmolen en een variant zonder ansjovis. De belangrijkste voorbereiding is eenvoudig: laat de olijven en kappertjes uitlekken en proef ze voordat je iets toevoegt.
Recept: olijventapenade met zwarte olijven
Opbrengst: circa 200 g, ongeveer 6 kleine porties als smeersel. Totale bereidingstijd: ongeveer 15 minuten. Gebruik een kleine hakmolen, een zeef, een weegschaal en een lepel. Een mes en snijplank kunnen de hakmolen vervangen.
Ingrediënten
- 150 g zwarte olijven zonder pit, gewogen na het uitlekken
- 15 g kappertjes uit pekel of azijn, uitgelekt
- 2 kleine ansjovisfilets op olie, uitgelekt
- Een half klein teentje knoflook, gepeld
- 30 ml extra vierge olijfolie, verdeeld in 15 ml en 15 ml
- 1 theelepel citroensap, 5 ml
- Optioneel: versgemalen zwarte peper, naar smaak
Gebruik eetlepels van 15 ml. Er staat bewust geen extra zout in de lijst: olijven, kappertjes en ansjovis brengen al zout mee. De kappertjes in dit recept komen uit vocht; gebruik niet zonder aanpassing hetzelfde gewicht kappertjes die onder droog zout zijn verpakt.
Zo maak je de tapenade
- Laat uitlekken en controleer. Laat de olijven en kappertjes goed uitlekken en weeg ze daarna af. Controleer de olijven op achtergebleven pitten of pitstukjes. Proef een stukje olijf en enkele kappertjes. Zijn ze erg zout, spoel ze dan kort af en dep ze droog voordat je verdergaat.
- Snijd de smaakmakers. Hak de knoflook en ansjovis grof. Doe ze met de olijven, kappertjes en de eerste 15 ml olijfolie in de hakmolen.
- Hak in korte pulsen. Laat het apparaat steeds kort draaien en controleer tussendoor. Schraap de zijkanten schoon terwijl het apparaat uitstaat. Stop zodra de olijven in fijne stukjes zijn verdeeld; maak er geen volledig gladde puree van.
- Roer de laatste olie erdoor. Schep het mengsel in een kom. Roer de resterende 15 ml olie en het citroensap er met een lepel door. Proef op brood of komkommer en voeg alleen peper toe als je dat wilt.
- Serveer een kleine hoeveelheid. Schep de benodigde tapenade in een schaaltje en zet het ongebruikte deel direct goed afgesloten in de koelkast. Gebruik schoon bestek bij het uitscheppen. Houd voor zelfgemaakte tapenade maximaal 2 dagen gekoelde bewaring aan; meer uitleg staat verderop.
De hoeveelheid die in de kom terechtkomt kan iets verschillen doordat er tapenade aan het apparaat blijft hangen. Gebruik circa 200 g daarom als richtwaarde, niet als een eindgewicht dat je met extra olie moet aanvullen.
Welke olijven kies je?
Neem olijven die je ook los graag eet. Een pot of blik zonder uitgesproken marinade is voor een eerste bereiding handig: dan bepaal je de knoflook, het zuur en eventuele peper zelf. Olijven met chili of citroen kunnen ook, maar veranderen het uitgangspunt.
Het uitlekgewicht is belangrijker dan de totale inhoud van de verpakking. Een deel van dat totaal kan pekel of olie zijn. Voeg die vloeistof niet automatisch toe aan het recept: je wilt een smeerbare tapenade, geen natte olijvensalade.
Groene en zwarte olijven geven verschillende versies, maar alleen de kleur vertelt niet hoe zout, zacht of uitgesproken de inhoud van jouw pot smaakt. Maak eventueel twee kleine porties met dezelfde overige ingrediënten. Zo vergelijk je de olijven, in plaats van tegelijk ook de hoeveelheid knoflook of citroen te veranderen.
Wat maakt dit tapenade en geen pesto?
Olijven, kappertjes, ansjovis en olijfolie vormen een bekende Provençaalse combinatie. De toeristische organisatie van Vaucluse beschrijft tapenade met deze ingrediënten en legt de naam uit vanuit het woord voor kappertje. Deze thuisversie gebruikt eigen verhoudingen; het is geen claim op de enige traditionele receptuur.
Bij onze groene pesto met basilicum staan juist verse basilicum, kaas en pijnboompitten centraal. Beide bereidingen kun je op brood gebruiken, maar ze zijn niet dezelfde saus. Je hoeft aan olijventapenade dus geen kaas toe te voegen om hem compleet te maken.
Olijventapenade zonder hakmolen maken
Hak de olijven en kappertjes op een snijplank zo fijn als je prettig vindt. Snijd de knoflook heel fijn en druk de ansjovis met een vork tot een pasta. Meng alles in een kom en roer de olie en het citroensap er geleidelijk door.
Deze versie blijft wat grover en kost mogelijk enkele minuten extra. Dat is juist prettig op een stevig toastje. Werk in kleine hoeveelheden en verzamel de stukjes tussendoor weer bij elkaar. Je hoeft niet met de hele hoeveelheid tegelijk onder je mes te werken.
Een vijzel kan ook: begin met knoflook en ansjovis, werk daarna de kappertjes en olijven er in porties door en voeg de olie als laatste toe. Houd voor beide methoden dezelfde totale hoeveelheden aan.
Welke olijfolie past erbij?
De olijven zijn de basis; de olijfolie helpt de kleine stukjes samen te brengen en voegt eigen smaak toe. Gebruik een extra vierge olie die je koud prettig vindt. Proef een paar druppels op een stukje brood voordat je hem door de hele portie mengt.
Een optie bij VitaOil is Esporão Extra Vierge Olijfolie 750 ml. Esporão beschrijft deze olie als harmonieus en fruitig, met lichte bitterheid en een pittige indruk. De combinatie met tapenade is onze serveersuggestie, geen recept van de producent.
Je hoeft voor deze kleine bereiding geen nieuwe fles te openen. Dit productvoorbeeld komt uit ons eigen assortiment, niet uit een onafhankelijke vergelijking van de hele markt. Bekijk het Esporão-assortiment wanneer je formaten of andere uitvoeringen wilt vergelijken.
Te zout, te grof of te vloeibaar?
| Wat valt op? | Wat kun je doen? |
|---|---|
| Te zout | Meng een proefportie met extra, minder zoute olijven. Of gebruik een dunner laagje op brood. Extra citroen verwijdert het zout niet. |
| Te grof om uit te smeren | Hak of maal iets fijner voordat je meer olie toevoegt. Grote stukken worden niet kleiner van extra vloeistof. |
| Te veel losse olie | Roer eerst goed door. Schep eventuele overtollige olie af en laat de olijven bij een volgende bereiding beter uitlekken. |
| Knoflook overheerst | Gebruik minder tapenade per hap. Begin bij een volgende portie met een kleiner stukje knoflook in plaats van de hele verhouding te veranderen. |
Test een aanpassing eerst op een lepel tapenade apart. Zo voorkom je dat het hele schaaltje telkens meer citroen, olie of knoflook krijgt zonder dat je nog weet wat het oorspronkelijke probleem was.
Meer dan een smeersel voor de borrel
Besmeer een klein stukje geroosterd brood en serveer direct. Een dun laagje is vaak voldoende: de combinatie van olijven, kappertjes en ansjovis is nadrukkelijk van smaak. Voeg toppings pas toe nadat je de tapenade op zichzelf hebt geproefd.
Voor een maaltijd kun je een theelepel over een gare aardappel verdelen of door een portie warme pasta scheppen. Maak de benodigde portie desgewenst iets losser met een beetje pastakookwater. Verdun niet meteen het hele bewaarbakje wanneer je de rest nog op brood wilt eten.
Ook een broodje met gegrilde courgette kan een klein laagje gebruiken. Behandel deze voorbeelden als serveersuggesties: brood, pasta en groenten horen niet bij de opgegeven opbrengst van het basisrecept.
Tapenade bewaren en invriezen
Bewaar ongebruikte tapenade in een schoon, afgesloten bakje in de koelkast en gebruik binnen maximaal 2 dagen. Laat hem niet langer dan 2 uur buiten de koelkast staan. Dit sluit aan bij het algemene restjesadvies van het Voedingscentrum; het is geen specifieke houdbaarheidstest van deze tapenade. Volg een kortere termijn als een gebruikt ingrediënt die voorschrijft.
Wil je een deel langer bewaren, vries dan direct na bereiding kleine porties in geschikte, afgesloten bakjes in. Noteer de bereidingsdatum en ontdooi een portie in de koelkast. Roer voor gebruik door; de structuur kan veranderen. De olie, het citroensap en de zoute ingrediënten maken deze bereiding niet geschikt voor ongekoelde bewaring.
Veelgestelde vragen over olijventapenade
Kan ik olijventapenade zonder ansjovis maken?
Ja. Laat de twee filets weg en houd de overige hoeveelheden eerst gelijk. Proef voordat je extra kappertjes toevoegt: meer kappertjes kunnen ook meer zout of zuur geven. Controleer alle etiketten wanneer je een vegetarische of plantaardige variant wilt maken.
Kan ik alleen groene olijven gebruiken?
Gebruik 150 g uitgelekte groene olijven in plaats van de zwarte. Houd de rest gelijk en proef de olijven vooraf. Je krijgt een andere kleur en mogelijk een andere smaak, maar hoeft de hoeveelheid olie niet automatisch te veranderen.
Kan ik de kappertjes weglaten?
Dat kan voor een eenvoudiger olijvensmeersel, maar je laat een kenmerkend onderdeel van deze tapenade weg. Vervang de 15 g desgewenst door extra uitgelekte olijven. Voeg niet automatisch meer citroensap toe; proef eerst.
Hoe maak ik een dubbele portie?
Gebruik 300 g olijven, 30 g kappertjes, 4 kleine ansjovisfilets, 1 klein teentje knoflook, 60 ml olie en 10 ml citroensap. Maal zo nodig in twee rondes en maak alleen zoveel als je tijdig kunt gebruiken of direct invriezen.
Welke allergenen bevat het basisrecept?
De ansjovis bevat vis. Controleer daarnaast de etiketten van de olijven, kappertjes en olie op andere ingrediënten en waarschuwingen. Zonder kaas of pijnboompitten betekent niet automatisch dat het gerecht geschikt is voor iedere allergie.
Begin bij de olijven, kies daarna je olie
Goed uitlekken, kort hakken en pas daarna bijsturen geeft je controle over een kleine portie tapenade. Vergelijk binnen het culinaire assortiment de olijfoliën op smaak en gebruik, en kies een fles die ook bij je andere gerechten past.
