Focaccia maken met olijfolie: recept zonder mixer

Focaccia maken met olijfolie kan zonder mixer. Je mengt een vochtig deeg, vouwt het een paar keer in de kom en geeft het tijd om te rijzen. Daarna maak je kuiltjes in de bovenkant en bak je het met olijfolie, rozemarijn en zout. Reken op ongeveer 4 uur, waarvan circa 25 minuten actief werk.

Dit focacciarecept is bedoeld voor bereiden en bakken op dezelfde dag. Je hoeft niet langdurig te kneden, maar doet wel drie korte vouwrondes. Hieronder staan de hoeveelheden, de verdeling van de olijfolie en vooral de signalen waaraan je ziet wanneer het deeg verder kan.

Ingrediënten voor focaccia met rozemarijn

Opbrengst: 1 brood, ongeveer 8 porties als bijgerecht. Benodigd: een ruime mengkom, een deegschraper of stevige lepel, een weegschaal en een metalen bakvorm van ongeveer 30 × 20 cm binnenmaat en minimaal 4 cm diep.

• 500 g tarwebloem geschikt voor brood
• 375 g water, ongeveer 375 ml, lauw maar niet heet
• 5 g instant droge gist
• 10 g fijn zout
• 60 ml extra vierge olijfolie: 20 ml voor het deeg, 20 ml voor de vorm en 20 ml voor de bovenkant
• 2 theelepels fijngehakte verse rozemarijnnaaldjes
• Optioneel: een halve theelepel zoutvlokken voor de bovenkant, of minder naar smaak

Meet de olie vooraf in drie porties af. Zo gaat niet ongemerkt alles in het deeg en houd je voldoende over voor de vorm en de afwerking. Gebruik bij voorkeur een vorm met een intacte antiaanbaklaag. Een andere maat of ander materiaal kan de dikte en baktijd veranderen.

Focaccia maken: stap voor stap

De richttijden hieronder gaan uit van een keuken van ongeveer 22 tot 24 °C. In een koelere ruimte kan het rijzen langer duren. Kijk dus ook naar het volume en de luchtigheid van het deeg.

1. Meng het deeg. Roer bloem, instant gist en fijn zout door elkaar. Voeg het water en de eerste 20 ml olijfolie toe. Meng met een lepel of deegschraper totdat je geen droge bloem meer ziet. Het deeg is kleverig en hoeft geen gladde, stevige bal te worden. Dek de kom af en laat 20 minuten rusten.
2. Vouw drie keer, met rust ertussen. Maak je handen nat. Pak aan één kant een rand van het deeg, trek die voorzichtig omhoog en leg hem over het midden. Draai de kom en herhaal dit aan de andere drie kanten. Dat is één vouwronde. Dek af, wacht 20 minuten en doe een tweede ronde. Wacht opnieuw 20 minuten en doe de derde ronde. Trek niet door als het deeg scheurt.
3. Laat verder rijzen. Dek de kom na de laatste vouwronde opnieuw af. Laat het deeg ongeveer 45 tot 75 minuten staan, totdat het duidelijk luchtiger is en ongeveer verdubbeld in volume. Is er nog nauwelijks verandering, geef het dan meer tijd voordat je verdergaat.
4. Verdeel over de bakvorm. Bestrijk de bodem en zijkanten met de tweede portie van 20 ml olie. Laat het deeg voorzichtig uit de kom in de vorm zakken. Trek het met licht natte vingers rustig naar de hoeken. Veert het terug, laat het dan 15 minuten ontspannen en probeer het opnieuw; die rust mag onderdeel zijn van de volgende rijs.
5. Laat rijzen in de vorm. Dek de vorm af zonder het deeg plat te drukken. Geef het ongeveer 45 tot 60 minuten, zo nodig langer, tot het zichtbaar opgeblazen is en luchtbelletjes vertoont. Het mag zacht meebewegen als je de vorm voorzichtig schudt. Verwarm de oven tijdens het laatste deel van deze rijs goed voor op 220 °C boven- en onderwarmte of 200 °C hetelucht.
6. Maak de kuiltjes. Gebruik een beetje van de laatste 20 ml olie voor je vingertoppen. Druk verspreid over het deeg diepe kuiltjes, zonder met vlakke handen alle lucht eruit te duwen. Verdeel de rest van die olie en de rozemarijn over de bovenkant. Strooi er eventueel de zoutvlokken over.
7. Bak de focaccia. Zet de vorm op een rooster net onder het midden van de oven. Bak ongeveer 25 tot 35 minuten, tot de bovenkant goudbruin is en ook de onderkant gebakken aanvoelt. Controleer vanaf 25 minuten; oventype en bakvorm maken verschil. Is het brood nog erg bleek, geef het enkele minuten extra.
8. Laat uitdampen. Haal de focaccia voorzichtig uit de vorm en leg hem op een rooster. Laat minimaal 15 minuten rusten voordat je hem aansnijdt. Snijd vervolgens in acht stukken of in smallere repen voor bij de maaltijd.

Het principe van korte vouwrondes in plaats van lang kneden wordt ook gebruikt in de focacciamethode van King Arthur Baking.

Wanneer is het deeg voldoende gerezen?

Een kookwekker helpt bij het plannen, maar vertelt niet hoe jouw deeg eraan toe is. King Arthur Baking benadrukt bij luchtige focaccia dat je de laatste rijs niet moet overhaasten: zichtbaar luchtig deeg met belletjes is een belangrijk signaal.

Je hoeft niet te streven naar zo groot mogelijke gaten. Een gelijkmatig gebakken binnenkant en een smaak die je prettig vindt zijn belangrijker dan een brood dat precies op een foto lijkt.

Welke olijfolie gebruik je voor focaccia?

Kies een extra vierge olijfolie die je graag in gerechten gebruikt. In dit recept verdeel je dezelfde olie over deeg, vorm en bovenkant. Je hoeft daarvoor niet drie verschillende flessen te openen. Meer achtergrond vind je in onze uitleg over extra vierge olijfolie.

Een optie uit ons assortiment is Esporão Extra Vierge Olijfolie 750 ml. Esporão noemt bakken en ovenbereidingen expliciet als toepassingen. De producent beschrijft de olie als harmonieus, met fruitige aroma’s en een frisse, licht bittere en pittige smaak.

Dit is een productvoorbeeld uit het VitaOil-assortiment, geen onafhankelijke verkiezing van de beste focaccia-olie. Heb je al een andere passende olijfolie in huis, gebruik die dan gerust. Wil je meer weten over warme toepassingen, lees dan ook ons artikel over bakken met extra vierge olijfolie.

Plakkerig deeg, een bleke bodem of weinig lucht?

Het deeg plakt aan mijn handen

Maak je handen nat bij het vouwen en gebruik een deegschraper bij het verplaatsen. Voeg niet automatisch extra bloem toe om er een droge bal van te maken: daarmee verander je de verhouding uit het recept. Met 375 g water op 500 g bloem is die water-bloemverhouding 75%.

Het deeg veert terug in de vorm

Stop even met uitrekken en geef het de genoemde rust van 15 minuten. Verdeel het daarna in kleine stappen. Het hoeft niet onmiddellijk strak in iedere hoek te liggen. Hard trekken of uitrollen is hier niet de bedoeling.

Mijn focaccia blijft compact

Controleer bij een volgende bereiding eerst de rijs: was het deeg echt gegroeid en luchtig voordat het de oven in ging? Bekijk ook de houdbaarheid en bewaarwijze van de gist. Voeg niet meteen meer gist of water toe; verander liever één onderdeel tegelijk, zodat je het effect kunt beoordelen.

De onderkant is nog bleek

Controleer of de oven volledig was voorverwarmd en of je de aangegeven vorm gebruikte. Beoordeel de bodem door het brood voorzichtig op te tillen zodra dat kan. Geef het zo nodig wat langer, terwijl je voorkomt dat de bovenkant te donker wordt.

Veelgestelde vragen over focaccia

Welke bloem gebruik ik voor dit recept?

Gebruik tarwebloem die bedoeld is voor brood, niet zelfrijzend bakmeel. Houd bij de eerste bereiding deze bloemsoort en hoeveelheden aan. Wil je later volkorenmeel gebruiken, behandel dat dan als een nieuwe variant in plaats van een gegarandeerd identieke vervanging. Kan ik een grotere bakvorm gebruiken?

Dat kan, maar hetzelfde deeg wordt dan over een groter oppervlak verdeeld. Je krijgt dus een andere dikte en mogelijk een andere baktijd. Voor een eerste bereiding is de aangegeven binnenmaat van ongeveer 30 bij 20 cm het duidelijkste uitgangspunt. Kan ik de rozemarijn weglaten?

Ja. Laat de rozemarijn weg en houd de rest van het basisrecept gelijk. Je maakt dan een eenvoudiger focaccia met olijfolie en zout. Voeg toppings pas later toe als je eerst de deegbereiding wilt leren kennen. Hoe kan ik focaccia bewaren en opwarmen?

Serveer het brood bij voorkeur op de bakdag. Wil je porties langer bewaren, laat ze volledig afkoelen en vries ze goed verpakt in. Laat een portie ontdooien en warm die zo nodig kort op. Rutger Bakt adviseert voor focaccia bijvoorbeeld 8 tot 10 minuten op 200 °C. Controleer kleinere stukken eerder om uitdrogen te voorkomen. Is deze focaccia glutenvrij?

Nee. Dit recept bevat tarwebloem en daarmee gluten. Vervang die bloem niet zonder verdere aanpassing door een willekeurige glutenvrije mix. Gebruik daarvoor een recept dat specifiek voor die mix of bereidingswijze is ontwikkeld.

Serveer eenvoudig en proef je olijfolie

Snijd de focaccia in repen voor bij soep, serveer een stuk naast een salade of leg hem op tafel om te delen. Begin zonder extra saus, zodat je kunt bepalen hoe de combinatie van brood, rozemarijn en olie je bevalt.

Een andere olie proberen bij een volgende bakbeurt? Vergelijk het assortiment extra vierge olijfolie en kies op smaak en gebruik. Houd de overige ingrediënten en werkwijze gelijk als je juist het verschil tussen twee oliën wilt beoordelen.